Özdeğerimi Kaybettim Bulan Var Mı?
Zeynep Kalaycı Çanakçıoğlu
Profesyonel Koç
@zeynepkalayci_donusumakademi
“Gerçekten koşulsuz seviyor musunuz yoksa sevgiye olan açlığınızdan dolayı ‘’beni sevin’’ mi demek istiyorsuz?”
Benim için çok keyifli olan sohbetimize kaldığımız yerden devam edelim, hadi çayınızı ya da kahvenizi alın gelin…
Bu sayımızın konusu “DEĞERLER”, bugüne kadar konularımız üzerinden yapmadık sohbetimizi ama son günlerde beni düşündüren bir konuydu bu, ben de eşlik etmek istedim. Bizi biz yapan, bizleri özel kılan, bizlere kimlik kazandıran, kim olduğumuzun özü olan değerlerimiz. Nedir diye soracak olursanız; aklımızın ve kalbimizin birlikte uyum içinde olması diye de tanımlayabiliriz sanırım.
Sevgi, saygı, adalet, dürüstlük, yardımlaşma, ahlak, iyilik, sadakat, cömertlik, fedakarlık, çalışkanlık, merhamet, sabır, iyi niyet gibi sayabileceğimiz daha birçok değerimiz var.
Psikoloji ekollerinin, filozofların, bilim insanlarının, düşünürlerin, manevi rehberlerin ve araştırmacıların üzerinde birçok yorum yaptıkları, görüş bildirdikleri, savundukları, üzerine onlarca kitap yazılan ve birçok farklı görüşün de olduğu “değerler”; temel değerler, yüksek değerler, kültürel değerler, evrensel değerler, milli değerler, ailevi değerler, toplumsal değerler, sosyal değerler, mesleki değerler, maddi-manevi değerler olarak sınıflandırdıkları ve bunları da alt başlıklarda inceledikleri varoluşun yapı taşları.
Bunları toparlayacak olursak;
- Kişinin kendisiyle ilgili değerler
- Kişinin ilişkileriyle olan değerler
- Kişinin içinde yaşadığı toplumla ilgili olan değerler
- Doğa ve evrenle ilgili değerler
Olarak dört ana başlık altında toplayabilir miyiz? Pekii bu dört başlığı da tek başlık altında toplasaydık sizce bu hangisi olurdu? ‘’Kişinin kendisiyle ilgili değerler’’ desek bu nasıl olur?
Özdeğer: Kendinize Verdiğiniz Kıymet
Birlikte düşünelim, değerlerimiz var ve bunlar ilkelerimiz, inançlarımız olmuş, mutsuz olma şansımız var mı? Pekii bu kadar sorunu neden yaşıyoruz? Nerede yanlış yapıyoruz? Sahi sizin değerleriniz gerçekten size mi ait? Ne demek mi istedim? Çok sert bir giriş oldu sanırım neyse ki biz bizeyiz.
Hadi şimdi rahatça oturun derin bir nefes alın ve sorun kendinize; “Benim değerlerim neler?” Sıralayın hepsini dilerseniz, hemen bir kağıt kalem alın yazın sırayla, sonra tüm samimiyetinizle bakın onlara ve sorun tekrar kendinize; “Bu değerler bana mı ait?”.
Cevabınız evetse bu harika sizi kutluyorum! Ya hayırsa bu yüksek farkındalığınızdan dolayı sizi ayakta alkışlıyorum! Bu kişisel değerlerimizin toplamı nedir? ÖZDEĞER!
KİŞİNİN KENDİSİNE VERDİĞİ DEĞER, KENDİSİYLE İLGİLİ DEĞERLERİ, ÖZÜMÜZE VERDİĞİMİZ DEĞER ve KENDİMİZLE İLGİLİ NE HİSSETTİĞİMİZ…
EVETTT; SİZ KENDİNİZLE İLGİLİ NE HİSSEDİYORSUNUZ?
Hepimiz bir aile, kültür ve toplumun içine doğarız. Deneyimlerle, etkileşimlerle, gözlemle yaşayarak ve hissederek öğreniriz. Özdeğerimizin temelini ailemiz atmaya başlar ve ilk altı ayımızda şekillenmeye başlar. Daha sonraki yaşantımızda bu öğrenimler çeşitlense de aile içi eğitim en önemli yeri tutar.
Özdeğeri yüksek olan kişilerde sevgi, dürüstlük, hassasiyet, merhamet, sorumluluk, yeterlilik, dayanışma hemen fark edilir; özdeğeri düşük olan kişiler ise genelde her zaman negatifte olan, aşağılanmayı ve ezilmeyi hak ettiğini düşünen kişilerdir.
Özdeğerimiz zaman içinde bu öğretilerle şekillendikten sonra hayata karşı duruşumuzla ve inancımızla beslenir. Kişisel değerlerimiz, davranışlarımızı, yaşam amacımızı, kararlarımızı yani genel yaşamımızı şekillendiren ilkelerdir. Sadece günlük yaşantımızda olan ilkeler değil, seçeceğimiz meslekten, nasıl bir anne ya da baba olacağımıza, nasıl bir insan olacağımıza kadar geniş bir alanı sapsar. Seçimlerimizi, inançlarımızı ve eylemlerimizi şekillendirir.
Koşulsuz mu Yoksa Bir Arayış mı?
Değerlerinizi sıraladınız ve size ait olup olmadıklarını kontrol ettiniz, burada birkaç değer üzerinden örnek vermek istiyorum:
- Değerlerinizin arasında sevgi, dürüstlük, merhamet, cömertlik, yardımseverlik olduğunu düşünelim; gerçekten koşulsuz seviyor musunuz yoksa sevgiye olan açlığınızdan dolayı “beni sevin” mi demek istiyorsunuz?
- Çok dürüst müsünüz gerçekten ya da kendinizdeki yetersizlik duygusunu susturmaya mı çalışıyorsunuz?
- Merhametlisiniz, koşulsuzca mı bu, yoksa hiç görmediğiniz şefkati mi arıyorsunuz?
- Çok yardımseversiniz, yoksa değersizlik duygunuzu mu bastırmaya çalışıyorsunuz?
- Çok cömertsiniz, koşulsuz mu bu, yoksa çevrenize “beni görün” mü demek istiyorsunuz? Hangisi?
Koşulsuzca yaptığımız her şey özümüzün yansıması, özdeğerimizin, kendimizi bilip kendimize verdiğimiz değerin göstergesi, bunun sonucunda da hayatımızda olan huzur ve doygunluk!
Tadında bırakmak istiyorum, sizlerle birlikte olmak çok keyifli, bana eşlik ettiğiniz için her birinize teşekkür ediyorum. Özdeğerimizi bildiğimiz, kim olduğumuzun farkında olduğumuz, değerlerimize sıkıca tutunduğumuz güzelliklerle dolu keyifli günler diliyorum. Her zamanki gibi şuraya bir soru bırakıp ayrılıyorum:
HAYATINIZIN HER ANINDA ÖZDEĞERİNİZİN FARKINDALIĞI İLE YAŞASAYDINIZ HAYATINIZ NASIL OLURDU?
Sevgiyle kalın.
Zeynep Kalaycı Çanakçıoğlu
Profesyonel Koç
@zeynepkalayci_donusumakademi
NOT: Özdeğer eksikliği ve yetersizlik hissi bazen klinik depresyon veya ağır travmalarla ilişkili olabilir. Eğer kendinize zarar verme düşüncesi, kronik uykusuzluk veya günlük işlevlerinizi yerine getirememe gibi durumlar yaşıyorsanız, bir yaşam koçu yerine mutlaka bir psikolog veya psikiyatriste başvurmalısınız.
Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2025 Ocak Sayısında
0 yorum