---

“Koçluk ve psikoloji, bireylerin yaşamlarında daha iyi bir performans ve refah elde etmelerine yardımcı olmayı hedefleyen disiplinlerdir.”

Leyla Yıldırım
Profesyonel Koç

Koçluk ve psikoloji, genel olarak aynı hedefe yönelmiş iki ayrı yoldur. Her iki disiplin de bireylerin yaşamlarında daha iyi bir performans ve refah elde etmelerine yardımcı olmayı hedefler. Ancak bu iki alan, farklı yaklaşımlar ve teknikler kullanır.

Psikoloji, bireylerin zihinsel, duygusal ve davranışsal süreçlerini anlamak ve iyileştirmek için bilimsel prensiplere dayanan bir disiplindir. Koçluk ise genellikle hedef belirleme, motivasyon artırma ve performansı en iyi seviyeye çıkarma konularında bireylere rehberlik etmek amacıyla kullanılan bir uygulama tekniğidir.

Koçluk, bireylerin potansiyellerini ortaya çıkarmalarına ve hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olur. Örneğin; bir koç, bir işletme sahibine işletmesini büyütme hedefinde nasıl ilerleyebileceğini belirlemesinde destek verebilir. Koçluk, genellikle sağlıklı bireylerle çalışır ve odak noktası; şu anda nerede olduklarını ve nereye gitmek istediklerini belirlemek üzerinedir.

Psikoloji ise daha derinlemesine duygusal veya zihinsel sorunların çözümüne odaklanır. Örneğin; bir psikolog, bir bireyin depresyon veya anksiyete gibi rahatsızlıklarla nasıl başa çıkabileceği konusunda terapi sağlayabilir. Psikoloji, genellikle bireylerin rahatsızlık veya sorunlar yaşadığı durumlarda devreye girer; daha derinlemesine analiz ve terapi gerektiren durumları ele alır.

“Koçluk ve psikoloji arasındaki temel fark; koçluğun genellikle sağlıklı bireylerle hedef odaklı çalışması ve daha yüzeysel düzeyde rehberlik sağlamasıdır. Psikoloji ise daha derinlemesine duygusal veya zihinsel sorunların çözümüne odaklanır.”

Koçlukta Travma Çözümü

Travma; tek bir yıkıcı olaydan veya iş uyumsuzluğu, önyargı, belirsiz beklentiler, imkansız iş yükleri gibi bir dizi stres etkeninden kaynaklanabilir. Psikolojide Post Traumatic Growth (Travma Sonrası Büyüme) olarak adlandırılan süreçler, belirli ölçülerde koçluğun konusu olabilmektedir.

Koçluk aslında travma çözümü için belirli bir protokol sunmaz; ancak bazı koçlar iyileşme sürecine destek olabilirler. Yine de psikoterapi gibi derinlemesine teknikler travma tedavisinde daha etkilidir. Koçlar, travma sonrasında danışanlarla şu alanlarda çalışabilir:

• Kişilerin kendilerine ilişkin algılarını değiştirme,
• Kişilerarası ilişkileri geliştirme,
• Hayat felsefelerini değiştirme,
• Manevi yönelimleri yeniden şekillendirme,
• Başkalarına karşı şefkat ve empatiyi artırma.

Koçluk Seansı ve Psikoterapi Farkı

Psikoterapi, bir kişinin davranışını değiştirmesine ve sorunların üstesinden gelmesine yardımcı olmak için psikolojik yöntemlerin kullanılmasıdır. Aradaki farkı iki örnekle analiz edelim:

1. Koçluk Seansı Örneği:

• Odak: Bireyin belirlediği hedefler ve gelecek.
• Yöntem: Soru sorarak bireyin kendi çözümlerini bulmasını sağlama (çözüm odaklı yaklaşım).
• Amaç: Potansiyeli keşfetmek ve aksiyon planı oluşturmak.

2. Psikoterapi Örneği:

• Odak: Duygusal ve zihinsel zorluklar, geçmiş deneyimler.
• Yöntem: Duygusal keşif, kök neden analizi ve tedavi yöntemleri.
• Amaç: Duygusal iyileşme ve zihinsel sağlığı koruma.

Uluslararası Kuruluşlar ve Akreditasyon

Koçluk mesleğinin standartlarını belirleyen önde gelen kuruluşlar şunlardır:

• ICF (International Coaching Federation): Dünyanın en büyük koçluk organizasyonudur.
• AC (Association for Coaching): İngiltere merkezli, küresel bir kuruluştur.
• EMCC (European Mentoring & Coaching Council): AB yasaları çerçevesinde etik kodları belirler.

Koçlukta akreditasyon, bir koçun belirli bir standartta eğitim aldığını belgeler. Örneğin ICF tarafından verilen unvanlar şunlardır:

1. ACC (Associate Certified Coach): 60 saat eğitim, 100 saat deneyim.
2. PCC (Professional Certified Coach): 125 saat eğitim, 500 saat deneyim.
3. MCC (Master Certified Coach): 200 saat eğitim ve üst düzey tecrübe.

Türkiye’de MYK’nın Önemi ve Etik Kurallar

Ülkemizde profesyonel olarak ofis açmak ve bu mesleği icra etmek için Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından düzenlenen Mesleki Yeterlilik Belgesi‘ne sahip olmak zorunludur. Bu belge, koçun gerekli bilgi ve yetkinliğe sahip olduğunu ispatlar.

Ayrıca tüm koçlar; müşteri gizliliği, profesyonel sınırlar ve etik kurallar çerçevesinde hareket etmekle yükümlüdür.

Leyla Yıldırım
Profesyonel Koç

Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2024 Nisan Sayısında

---