İşitme Engelli Bireylerde İletişimin Hayatın Amacındaki Önemi ve Yeri

Emine Biçim
İşaret Dili Öğretmeni & Tercümanı & Yazar
@eminenin.sesi16

İnsanların düşünebilmesi, düşündüğünü karşısındakine anlatabilmesi toplumsal yaşamın temelidir aslında…

İnsan iletişiminde bilginin, sadece sözlü olarak konuşarak değil yazı, jest ve mimiklerin de kullanılarak karşı tarafa hızlı ve tam olarak iletilmesidir. Özellikle işitme engelli bireylerde jest ve mimikler iletişimde büyük önem taşır. İnsan, çevresi ile kurduğu iletişim sayesinde içinde bulunduğu toplumun bir parçası olur. Ancak işitme engeli olan bireylerde durum sözel dilin ve iletişimin gelişmesinde büyük bir engel oluşturmaktadır.

Yaşamın en önemli parçalarından biridir düşünmek, konuşmak ve sorgulamak… Hepimiz illaki kendimize bu soruları sormuşuzdur:

• Ben kimim?
• Ben nereye aitim?
• Niye bu dünyaya geldim?
• Bu hayattaki amacım ne?
• Beklentim ne?
• Beni ne mutlu eder?

Bu sorular çok yaygındır ve gerçekten ne istediğinizi düşünmenizi sağlar. Cevaplarımız ise; başarı, sevildiğini hissetmek, başkalarının hayatları üzerinde olumlu bir etkiye sahip olmak, mutlu olmak, şans, para, mevki sahibi olmak, zengin olmak… Bunlar da birçoğumuzun düşündüğü cevaplardır muhtemelen.

Aslında gerçek amaç, kendi yeteneklerinizi tanımak ve onları dünyaya katkıda bulunmak için kullanmaktır. Peki, amacınızı nasıl keşfedebiliriz? Tabii ki evde boş boş oturarak bu mümkün değildir. Bir şeyler yapmak ve harekete geçmek gerekir. Burada önemli olan yeni şeyler denemektir. Hayattaki amacınızı henüz keşfetmediyseniz, aynı şeyleri tekrar tekrar deniyorsunuz demektir.

Hayat doğumla başlayıp ölüme kadar geçen süreçtir. Bu süreçte hayatımıza anlam katmaya çalışırız. Kimileri için hayatın anlamı mesleği, kimileri için ailesi, kimileri için arkadaşları, kimileri için de maneviyatı olabilir.

İşitme engelli bireylerde hayatın amacı çoğunlukla kısır bir döngü içindedir. Belki çok güzel hayalleri var ama harekete geçemiyorlar, çünkü ifade güçlüğü çekiyorlar. Belki çok iyi eğitimler almak istiyorlar ama okuduklarını tam olarak anlayamıyorlar. Belki birçoğu hayatlarına kendileri bile karar veremiyor.

Aileleri okul çağı gelince okula kaydını gerçekleştiriyor. Okulun şartları doğrultusunda okuyup mezun oluyor, sonrasında bir fabrikada çalışmaya başlıyor, işçi oluyorlar, evleniyor, anne baba oluyorlar…

Hayatın anlamı onlar için neredeyse bu kadar… Kendi merakı ve yeteneğini öne çıkaranlar, o alanda başarılı olanlar mutlaka var ve iyi ki onlar var. Diğerlerine yol gösterici, ilham verici oluyorlar. Ama bir çoğunun engeli bunların önüne geçiyor. İşitme engelli bireylerin yaşamlarına anlam katmaları, ufuklarını genişletmeleri, hayallerini gerçekleştirmeleri için bizlere de görevler düşüyor.

Biz de üstümüze düşeni yapalım, İşaret Dili öğrenerek onların yolunu açalım, hayatlarına anlam katmalarına, düşüncelerini gerçekleştirmelerine yardımcı olalım…

Not: İşitme kaybı yaşayan bireylerde iletişim engelleri, sosyal izolasyon ve buna bağlı psikolojik yıpranmalara yol açabilir. Bu süreçte hem işitme rehabilitasyonu (cihazlandırma, eğitim) hem de profesyonel psikolojik destek alınması, bireyin yaşam kalitesini ve hayat amacına olan motivasyonunu korumak açısından kritiktir.

Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2025 Nisan Sayısında