İşitme Engelli Bireylerin Duygu Durumu ve Başarıya Etkisi

Emine Biçim
İşaret Dili Öğretmeni, Tercüman ve Yazar
@eminenin.sesi16

“Doğumla beraber bilişsel gelişim sürecinde dil çok önemli bir yer tutmaktadır. İşitsel girdinin az ya da yetersizliği nedeniyle işitme engelli bireyler düşünme, akıl yürütme, sınıflara ayırma, ilişki kurma, açıklama yapma becerilerinde güçlük çekerler.”

İşitme engellilik, başlı başına stres ve kaygı gibi duygusal sorunlara neden olabilir. Özellikle çevrelerindeki insanlarla iletişim kurmakta güçlük çeken bireyler, kendilerini yalnız hissedebilir ve bu durum yaşam kalitelerini ciddi oranda düşürebilir.

Dil ve Bilişsel Gelişim İlişkisi

İşitsel uyarandan mahrum kalmak, sadece duymayı değil; düşünme, akıl yürütme ve ilişki kurma becerilerini de doğrudan etkiler. Soyut düşünme becerilerindeki yetersizlikler; sevgi, nefret, inanç, güç, zaman gibi kavramların etkili bir biçimde kullanılmasını zorlaştırır.

Önemli Tespit: İşitme engelli bireyler, soyut kavramları sözel veya yazılı ifadelerinde kullanmada güçlük çekerler. Duyduklarını zihinlerinde canlandırmak onlar için ekstra bir zihinsel efor gerektirir.

Zihinsel Yorgunluk ve Bellek Güçlükleri

İşitme kaybının tipi ve derecesine bağlı olarak, işitsel uyaranlar her bireyde aynı şekilde algılanmaz. Bu durum:

• Uzun süreli ve işleyen bellek süreçlerinde aksamalara,
• Dikkat dağınıklığına,
• Çevreyi anlamak için harcanan aşırı çaba sonucu zihinsel yorgunluğa neden olur.

Sosyal Yaşam ve Motivasyonun Gücü

İşitme ve dil becerilerinin kısıtlı olması, sosyal rollerin öğrenilmesini ve akademik başarıyı sekteye uğratabilir. Öğrenme deneyimlerinde karşılaşılan başarısızlıklar, bireyde motivasyon eksikliği yaratır.

Her işin başı motivasyon ve mutluluktur. Duygusal anlamda mutlu ve umutlu olan bireyler, engelleri aşmakta çok daha başarılı olurlar. İşitme engelli bireylerde özgüven eksikliği yoğun olduğu için; eğitim, iş veya evlilik gibi hayati süreçlere korkuyla başlayabilirler.

Ne Yapmalıyız?

Kendimizi onların yerine koyarak;

1. Onlara olan inancımızı hissettiren anlaşılır bir dil kullanmalıyız.
2. Özgüvenlerini destekleyerek motivasyonlarını yükseltmeliyiz.
3. Eğer sözlü veya yazılı iletişimde yetersiz kalıyorsak, mutlaka profesyonel tercümanlardan destek almalıyız.

Onların duygusal eksiklerini gidermek ve başarıya giden yolda yanlarında olmak hepimizin ortak sorumluluğudur.

Emine Biçim
İşaret Dili Öğretmeni, Tercüman ve Yazar

Not: İşitme kaybı olan bireylerde erken teşhis ve erken yaşta dil (işaret dili veya sözel dil) eğitimi, bilişsel fonksiyonların sağlıklı gelişimi için kritiktir. Eğitim süreçlerinde bir uzmandan destek alınması, bireyin potansiyelini gerçekleştirmesini sağlar.

Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2025 Nisan Sayısında