Yarın Yaparım !

Gülşah Çidem
Rehber Öğretmen, Profesyonel Koç
@gulsahcidemkocluk

Yarın Yaparım! Hepimizin dilinden düşmeyen bu cümle, aslında ertelemenin en sade ifadesidir. Masanın üstünde duran rapor, koltuğun köşesinde bekleyen örtüler, gelişigüzel konmuş kitaplar, yetiştirilmesi gereken ödevler ya da telefona bakmaktan fırsat bulamadığımız o küçük görevler… Erteleme, yapılması gereken bir işi bilinçli ve istekli olarak ötelemek ve bunu yaparken de içten içe huzursuzluk hissetmektir. Peki neden erteleriz?

Çoğu zaman sebep “tembellik” değildir; zihinsel ve duygusal süreçlerle bağlantılıdır. Ertelemenin ardında mükemmeliyetçilik, kaygı, başarısız olma korkusu ya da nereden başlayacağını bilememe yatar. Bazen de içsel anlam bulamadığımızda motivasyonumuz düşer; bu da ertelemenin psikolojik faktörlerinden birini oluşturur. Bazen de başarılı olmanın getireceği yeni sorumluluklardan kaçınmak amacıyla zihnimiz ertelemeyi tercih eder.

Çoklu görevler dünyasında yetişmemiz gereken birbirinden farklı alanlarda ve zorluk düzeyindeki sorumluluklarımız, bize “önceliklendirme güçlüğü” yaşatır. Dolayısıyla yapılması gereken onca işi öncelikler sırasına koyamadığımızda zihnimiz daha fazla strese girer. Bazen de bunun tam aksi durumları yaşarız: “Daha zamanım var” düşüncesiyle işlerimizi son dakikaya bırakıp zamanı yanlış anlama yanılgısına düşeriz. Dağılan dikkatimiz, odak ve konsantrasyon güçlüğü ile birlikte zihnimizin içinde adeta havai fişekler gibi patlar. Dikkat sensörlü bir spot ışığı gibidir; kontrollü, planlı ve odaklı hareket etmeyi gerektirir.

Duygusal Faktörler ve Erteleme

Peki duygusal faktörler erteleme davranışımızı nasıl etkiliyor? Kaygı, öfke, can sıkıntısı, korku, mutsuzluk veya aşırı sevinç, heyecan, coşku vb. duyguları yoğun biçimde yaşarken de ertelemiyor muyuz? Haydi bir sorun kendinize:

”Ben en çok hangi duygu durumunda erteliyorum?”

Sakin, dengeli ve sağlıklı düşünme alışkanlıkları, duygu yönetim becerisini güçlendiren, en çok ihtiyacımız olan yetkinliklerdendir. Duygu odaklı yaşayanlar için bu beceri daha da önemli hale gelmektedir.

• Duygularımı daha dengeli ve yetkin biçimde denetleyebilmem için neler yapabilirim?
• Yaşamıma hangi yararlı duygusal alışkanlıklar katabilirim?
• Düşünsel coğrafyamı keşfetmem için kimlerden destek alabilirim?

Buraya birkaç soru bıraktım; ihtiyacınız olanı alın, sorun, ertelemeden bir farkındalık adımı atın.

Çevresel Etkenler ve Zihinsel Tuzaklar

Belirsiz görevler ve net olmayan hedefler de bizi engelliyor. Düzensiz bir çalışma alanı, dağınık bir zihin, dijital uyaranların var olduğu bir ortamda verimli çalışmak pek mümkün olmayacaktır. Sürekli odağı değişen bir zihinle, görevleri ertelemekten başka çareniz kalmayacaktır.

Zihnimiz çoğunlukla bize zor görünen görevlerden kaçarak bize rahatlık sunar; yani konfor alanında kalmayı tercih eder. Telefonun ekranına bakmak, yapılması gereken işlerden daha cazip hale gelir. Ancak erteleme bir kısır döngüdür: İş ertelendikçe stres artar, stres arttıkça iş daha çok ertelenir.

Erteleme İle Nasıl Baş Edeceğiz?

Zamanın hakkını vererek doğru anda gerekli işleri tamamlayabilmek için hem düşünce hem de davranış düzeyinde şu stratejileri uygulayabilirsiniz:

Düzenli tekrarlar beynimizin alışkanlık devrelerini güçlendirir. Büyük dönüşümler yerine küçük ve sürdürülebilir değişiklikler yaratacak alışkanlıklar kazanmak, sizi erteleme dürtüsünden kurtaracaktır.

Unutmayın ki; çoğu iş bitmiş haliyle değerlidir, mükemmel haliyle değil. O halde ne zaman başlıyoruz?

Sevgiyle..

Gülşah Çidem
Rehber Öğretmen, Profesyonel Koç

Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2026 Ekim Sayısında