---

Nurcan Bekiş
Profesyonel Yaşam Koçu ve Numerolog

“Ergenlerle güven inşa etmek ve etkili iletişim kurmak zaman ve çaba gerektiren bir süreçtir. Bu süreçte; dinleme, empati, açıklık, güvenilirlik, sınırlar ve özgürlük dengesi gibi unsurların önemi büyüktür.”

Ergenlik dönemi, hem gençler hem de ebeveynler için zorlu bir süreçtir. Bu dönemde birey, hem fiziksel hem de psikolojik açıdan önemli değişimlerden geçer. Bu süreçte yaşanan fiziksel, duygusal ve zihinsel değişimler, gençlerin kimliklerini keşfetmeleri ve bağımsızlıklarını kazanma çabalarıyla birleştiğinde, ilişkilerde çatışmalara yol açabiliyor. Duygusal dalgalanmalar, bağımsızlık ihtiyacı, otoriteye karşı direnç gibi faktörler, ergenlerin bu dönemde daha karmaşık iletişim kurmalarına sebep olur.

Ancak bu dönemde sağlıklı bir iletişim kurmak ve güven inşa etmek, ergenlerin hem kendilerine hem de çevrelerindeki yetişkinlere olan güvenini artırarak, bu zorlu yılları daha kolay atlatmalarını sağlar. Ailelerin ve yetişkinlerin bu süreci anlayışla karşılaması, empatik ve sabırlı bir yaklaşım benimsemesi, ergenlerle daha sağlıklı ve güvenli bir iletişim kurulmasını sağlayacaktır. Bu yazımda ergenlerle güvene dayalı bir ilişki kurmanın ve etkili iletişim becerileri geliştirmenin önemini ve yollarını ele alacağım.

GÜVENİN TEMEL TAŞLARI

Dinlemek ve Empati

Ergenlerle güven oluşturmanın ilk adımı onları dinlemekten geçer. Dinlemek, sadece onların ne söylediğini duymakla kalmaz; aynı zamanda duygularını ve ihtiyaçlarını anlamaya çalışmak anlamına gelir. Yargılanan ve dinlenmeyen ergenlerin düşüncelerini ebeveynleriyle açıkça paylaşmaları çok zordur. Ergenler, yetişkinlerin onları yargılamadan dinlediğini hissettiklerinde, kendilerini ifade etmekte daha rahat olurlar. Bu da güvenin temelini atar.

Empati, dinleme sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Ergenlerin karşılaştıkları zorlukları anlamak ve onların bakış açısını gözetmek, iletişimde köprü kurar. Empati kurarak; “Ben de senin yaşındayken benzer duygular hissetmiştim”, “Seni anlayabiliyorum” gibi cümlelerle onları anladığınızı göstermek, ilişkinizi güçlendirir.

Açık ve Net İletişim

Ergenlerle iletişimde açıklık, güven inşa etmek için bir diğer önemli faktördür. Ergenler bazen yaşadıkları zorlukları ve sorunları kendilerine saklamayı tercih ederler ve kendilerini kolay açmazlar. Bu süreçte karmaşık ya da üstü kapalı mesajlar, ergenlerde yanlış anlamalara yol açabilir ve sizlere açık olmalarını engelleyebilir. Bunun yerine söyleyeceklerinizi doğrudan ve anlaşılır bir şekilde, sakin ve nazikçe, ses tonunuzu da ayarlayarak ifade etmek, güvenli bir iletişim ortamı yaratacaktır.

Açık iletişim, aynı zamanda beklentilerin net bir şekilde ifade edilmesini de içerir. Ergenler, kendilerinden ne beklendiğini anladıklarında, bu beklentileri karşılamak için çaba sarf ederler. Bu da sorumluluk bilinci geliştirmelerine yardımcı olur ve güven duygusunu pekiştirir.

Güvenilirlik (Sözlerinizi Tutun)

Güven, karşılıklı güvenilirlik üzerine inşa edilir. Ebeveynlerin ya da yetişkinlerin verdikleri sözleri tutmaları, ergenlerin onlara olan güvenini artırır. Tutarlı ve güvenilir davranışlar sergilemek, ergenlerle kurulan ilişkinin sağlam temeller üzerine oturmasını sağlar. Sözlerinizi tutmak, aynı zamanda sınırlar konusunda da geçerlidir.

Her ergen özgürlüğün yanı sıra, sınırlara ve kurallara da ihtiyaç duyar. Ergenlerin sınırlarını belirlerken tutarlı olmak ve bu kuralları onlara açıklamak, kendilerini güvende hissetmelerine katkı sağlar.

Sınırlar ve Özgürlük Dengesi

Ergenlik dönemi, bağımsızlık arayışının yoğun olduğu bir dönemdir. Bu dönemde gençler, kendi kararlarını vermek ve özgürlük alanlarını genişletmek isterler. Aileden bağımsızlaşma isteği, bazen iletişimde mesafeli ve isyankâr davranmalarına neden olur. Özellikle sürekli yönlendirilmek veya talimat almak, ergenlerde direnç yaratabilir. Ancak bu özgürlük istekleri, sınırlarla dengelenmelidir. Sınırlar koyarken ergenlerin görüşlerini dikkate almak ve onlara sorumluluk vermek, özgürlük ve güven arasında bir denge kurmanıza yardımcı olur.

Pozitif Geri Bildirim (Övgü ve Takdir)

Ergenlerin özgüvenlerini artırmanın en etkili yollarından biri de çabalarını ve başarılarını takdir etmektir. Pozitif geri bildirimler, gençlerin kendilerine olan güvenini pekiştirir. Sadece olumsuz davranışlara odaklanmak, suçlamak veya ceza vermek onları sizden uzaklaştırır. Ergenlerin olumlu davranışlarını fark etmek ve övmek, motivasyonlarını artırır ve sizi güvenilir bir rehber olarak görmelerini sağlar.

Gizliliğe Saygı

Ergenler, bu dönemde mahremiyetlerine büyük önem verirler. Yetişkinlerin, onların bu ihtiyacını anlaması ve saygı göstermesi, güven duygusunun inşasında kritik bir rol oynar. Onlara alan açmak önemlidir. Gizliliğe saygı gösterildiğinde, ergenler kendilerini daha güvende hissederler ve ihtiyaç duyduklarında size daha açık olurlar.

Yapıcı Eleştiriler

Eleştiriler, ergenlerin gelişiminde önemli bir yer tutar. Ancak bu eleştirilerin yapıcı olması gerekir. Yıkıcı eleştiriler yerine sorunları çözmeye yönelik yaklaşımlar benimsemek, ergenlerin kendilerini değerli hissetmelerini sağlar. Onlara sorunlarla başa çıkma yollarını göstermek, hem güven duygusunu hem de kendi özgüvenlerini pekiştirir.

Akademik Baskıdan Kaçınmak

Akademik baskı altında olan ergenlerle etkili iletişim kurmak, onların duygusal sağlığını desteklemek için kritiktir. “Nasıl hissediyorsun?”, “Sana nasıl yardımcı olabilirim?” gibi sorular baskıyı hafifletir. Başarıya odaklanmak yerine süreç ve çabayı takdir etmek, ergenin kendini değerli hissetmesini sağlar. Akademik hedeflerin gerçekçi olmasını sağlamak ve başarısızlıkları birer büyüme fırsatı olarak görmek, sağlıklı bir iletişim kurmanıza yardımcı olur.

Model Olmak

Ergenler, davranışlarını çevrelerini gözlemleyerek öğrenirler. Onlara ebeveynler olarak iyi bir rol model olun. Sorumluluk, dürüstlük ve saygı gibi değerleri kendi davranışlarınızla gösterin. Sözlerinizden ziyade davranışlarınızın tutarlılığı en büyük öğretidir.

---

Ergenlerle güven inşa etmek zaman isteyen bir yolculuktur. Pozitif geri bildirim, mahremiyete saygı ve yapıcı eleştirilerle desteklenen bu süreç, ergenlerin kendilerine olan güvenini artırırken sizinle olan ilişkilerini de güçlendirecektir.

Unutmayın; ergenlerle sağlıklı bir iletişim kurmak, onların gelecekteki ilişkileri, hayata bakışları ve kendi kimliklerini oluşturmaları için sağlam bir temel oluşturur.

Nurcan Bekiş
Profesyonel Yaşam Koçu ve Numerolog

NOT: Bu yazıdaki tavsiyeler ebeveyn-ergen iletişimini güçlendirmeye yönelik genel rehberlik içermektedir. Eğer ergen bireyde kendine zarar verme eğilimi, ağır depresyon, madde kullanımı veya aşırı saldırganlık gibi klinik durumlar gözlemleniyorsa, süreç vakit kaybetmeden bir çocuk ve ergen psikiyatristi veya uzman bir klinik psikolog tarafından yönetilmelidir. Koçluk yaklaşımları tıbbi tedavinin yerini tutmaz.

Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2024 Ekim

---

Nurcan Bekiş

---