İçindeki Lideri Uyandır

---

Cansın Duman
Girişimci / Kurumsal Eğitmen / ACC
@cansin.duman

“Binlerce kilometrelik yolculuk, tek bir adımla başlar.”
– Lao Tzu

O ilk adım… Sanki ayağımıza binlerce kilogramlık taş bağlanmışçasına sabit bakakaldığımız o an… Ne zaman ki o pamuk ipliğine bağlı olan ipi koparıp atarız, o kararı veririz, o zaman dönüşüm başlar.

Yaratıcılığımızın açığa çıkmasında hayal kurmak eyleme açılan kapının kendisidir. Sonrası ise gerçeklerle, mevcutla ve beklentilerle buluşup hedeflere karar vermektir. Hedefler kapının gerçeğe açılan koludur; ne zaman ki açığa çıkan potansiyelimizin gücü ile o kapı kolunu çevirip açabiliriz işte o zaman dışarıyla buluşur, eylem adımlarımızla hedefimize doğru ilerleriz.

Bu sebeple nasıl organizasyonlarımızda Balanced Scorecard (Performans Karnesi), KPI ve OKR’lardan yararlanıp kolektif güç ile vizyona ilerliyorsak kendi yaşamımızda da vizyon panosu ile planlarımızı görselleştirir, kişisel gelişim çizelgemizle ilerleme yolundaki güçlendiricilerimiz kadar önümüze çıkabilecek engellerimize de karar verir; onlar için de destek mekanizmaları kurgularız. Bütün resmi sistematik olarak görebilmek tutkumuzu da güçlendirir.

Niyetimiz her zaman vardır; niyet ile uçurum arasında o kapı kolunu çevirmek vardır. Liderlikte de durum farksızdır; niyet eden değil niyeti için adım atan fark yaratır. Liderlerin hareket kuvveti ekibinin de geleceğini değiştirir! O yüzden bırakın içinizdeki lider uyansın! Aralansın tüm kapılar, ilhamla, cesaretle geçelim o eşikten…

“Şu olursa bir gün ….. yapacağım” dediğiniz cümlelerinize bir bakın; “bugün” olarak değiştirebileceğiniz neler var? Hata yapmaya olan açıklığınız hem sizin hayatınızda hem de ekibinizin iş hayatında dönüm noktası olsun. Sizin atacağınız o bir adım ekibinizle birleşince bin adıma dönüşecektir. Cesaret ile de denge merkezi olunabilir, cesaret bulaşıcıdır!

Peki Neden Hareketsiz Kalıyoruz?

Harekete Geç(eme)menin Dinamikleri

Stanford Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, insanların %92’si yıl başında koyduğu hedefleri gerçekleştiremiyor. Bunun temel nedeni, hedef koymanın zihinsel bir tatmin sağlamasına karşın, harekete geçmenin konfor alanını terk etmeyi gerektirmesidir (Grant, 2014).

Erteleyen, geri çekilen bir davranış modeliniz varsa emin olabilirsiniz ki ekibiniz de hareket etme zahmetine girmeyecektir. Hatırlayın… “Zamanı değil” denilen kararlarınıza yönelik kontrollü ısrar ile “zamanı” olduğunu ifade ettiğiniz neler oldu bugüne kadar? Sonuç beklediğiniz gibi olmasa da dayanıklılığınıza bu durum neler kattı?

Aslında lider orada, harekete geçme arzusunda olan lider yalnızca uykuda… Pamuk Prenses’in hikayesini hatırlayalım… Pamuk Prenses, ormanda kaybolduğunda 7 Cücelerle karşılaştı. Her biri farklı bir karakteri, farklı bir gücü temsil ediyordu. Tıpkı bir liderin ekibi gibi… Ekip üyelerinin çeşitliliği aslında bir zenginlikti.

Ama hayat her zaman pozitif akmaz. Masala Cadı girdiğinde ve zehirli elmayı uzattığında, işler değişti. Elma, liderin yolculuğunda karşılaştığı dış baskıları, hatalı kararları ya da belirsizlikleri simgeler. Lider de bazen tam burada kaybolur: cesareti yerine korku, harekete geçme isteği yerine erteleme yerleşir. Ancak uyanış için bir dış tetikleyiciye ihtiyaç vardır. Masalda Prens geldi; onu uyandıran öpücük, aslında dışarıdan gelen bir mucize değil, içerideki potansiyeli hatırlatan bir kıvılcımdı.

Liderlikte bu Prens rolünü kimi zaman bir mentor, kimi zaman bir koç, kimi zaman da beklenmedik bir kriz üstlenir. Koçluk özellikle bu noktada devreye girer: güçlü sorular sorarak liderin içindeki uykuda kalmış gücü görünür kılar. Psikoloji literatürü burada güçlü ipuçları veriyor:

• Başarısızlık Korkusu (Atychiphobia): İnsanlar başarısız olma ihtimalini zihinde büyüttükçe, harekete geçmekten kaçınıyor.
• Mükemmeliyetçilik: “Mükemmel an” beklentisi, ertelemeyi besler.
• Belirsizlik Kaygısı: İnsan zihni bilinmeyene karşı savunmaya geçer.
• Ödül Gecikmesi: Zihnimiz, kısa vadeli rahatlığı uzun vadeli kazanca tercih edebilir.

Koçluğun Rolü

Koçluk, farkındalık ile eylem arasındaki köprüdür. Whitmore (2017), koçluğu “kişinin performansını artırmak için potansiyelini açığa çıkarma süreci” olarak tanımlar. Harvard Business Review’de yayımlanan bir çalışmada, koçluk desteği alan liderlerin %86’sının karar alma ve uygulama süreçlerinde daha hızlı aksiyon aldığı belirtilmiştir (Grant, 2014).

Küçük Adımlar, Büyük Sonuçlar

Harekete geçmek devrimsel bir şey olmak zorunda değil. Sir John Whitmore, koçluğu sürdürülebilir bir gelişim süreci olarak tanımlar. Bu yaklaşımda Planla-Yap-Kontrol Et-Harekete Geç döngüsü temel çerçeveyi oluşturur.

Planla aşamasında GROW Modeli devreye girer: Önce hedefler (Goal), mevcut durum (Reality), olası seçenekler (Options) ve nihayetinde irade (Will). Bu döngü sayesinde kontrollü ivmelenme söz konusu olur.

Her birimizde zaman zaman uyumayı seven bir lider var. Ancak bu liderlik potansiyeli, yalnızca niyetle değil, eylemle ortaya çıkar. Bugün attığınız küçük bir adım, yarının büyük dönüşümünü başlatabilir. İçinizdeki lideri uyandırın. Çünkü harekete geçmeyen vizyon, sadece bir hayaldir.

Cansın Duman
Girişimci / Kurumsal Eğitmen / ACC
@cansin.duman

Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2026 Ekim Sayısında

Cansın Duman