İşitme Engelli Bireylerde Ergenlik

“İşitme kaybı olan ergenin kendi öz kimliğini tam olarak geliştirmesi, kendini ifade edebilmesi ve topluma kabul ettirebilmesi için işitme kaybının nedenini bilmesi ve kimliğinin parçası olduğunu kabul etmesi önem taşır.”

Emine Kıvcı Biçim
İşaret Dili Öğretmeni & Tercümanı & Yazar (@eminenin.sesi16)

Hepimizin bildiği gibi ergenlik dönemi, ruhsal ve fiziksel olarak zor geçen bir süreçtir. Bu süreç, işitme kaybı olan bireyin kardeşlerinden, akranlarından ya da toplumdan kendini “farklı” hissetmesine neden olabilir. Bu zor ama anlatılması gereken duyguları ergen ile birlikte güvenli bir ortamda keşfetmeye çalışarak ona yardımcı olmalıyız.

Kimlik Gelişimi ve Sosyal Destek

Ergen bireyin bir işitme uzmanı ya da onu anlayacak, işaret dili bilen bir yetişkin ile vakit geçirmesi, bu süreçte yalnız hissetmemesi için çok yardımcı olacaktır. İşitme kaybı olan gencin, bu kaybın nedenini bilmesi ve bunu öz kimliğinin bir parçası olarak kabul etmesi, öz saygı geliştirmesinde kritik rol oynar.

Ergenler için olumlu sosyal ilişkiler; örneğin kendi gibi işitme engelli bireyler ile sohbet etmek, seyahate çıkmak veya film izlemek gibi aktiviteler, ilişki sürdürme becerisi üzerinde olumlu etkiler sağlar.

Araştırmalar Ne Diyor?

Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi (2019) verilerine dayanan bir analiz araştırmasında beş temel ana tema oluşturulmuştur:

1. Bireysel Yaşam
2. Sağır Kültürü
3. Aile Yaşamı
4. Sosyal Yaşam
5. Eğitim Yaşamı

Bu çalışmanın en çarpıcı bulgusu; işitme güçlüğü olan bireylerin yaşadığı psikolojik problemlerin temelinde “işitmeme” durumunun değil, iletişim engellerinin yer almasıdır. İletişim sorunları, gençlerin yaşam alanlarını kısıtlamakta ve ruhsal sağlıkları için tehdit oluşturmaktadır.

İletişimin Gücü: Yalnızlığı Engellemek

İşitme kaybı, bireylerde soyutlanma ve yalnızlık hissi yaratabilir. Bu aşamada ergenle sürekli bağlantı halinde olmak çok önemlidir. Onların ilgisini çeken konular hakkında konuşmak veya açık uçlu sorular sorarak sohbet etmek, duygu durumlarını kontrol etmemize olanak tanır.

[Image showing global statistics of hearing impairment by World Health Organization]

Herkes İçin Bir Çağrı: İşaret Dili Öğrenin

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, dünyada 34 milyonu çocuk olmak üzere toplam 466 milyon işitme engelli birey bulunmaktadır.

İşitme engelli anne-babaya sahip bir çocuk ve bir işaret dili öğretmeni olarak herkesi bu dili öğrenmeye davet ediyorum. Unutmayın; bir dil, bir insan demektir. Bir işaret dili öğrenmek, 466 milyon insanla köprü kurmak demektir.

Sağlıcakla kalın.

Emine Kıvcı Biçim
İşaret Dili Öğretmeni & Tercümanı & Yazar

NOT: İşitme kaybı yaşayan ergenlerde görülen sosyal içe kapanma veya depresif belirtiler, sadece psikolojik değil, teknik (cihaz uyumu vb.) sorunlardan da kaynaklanabilir. Bu süreçte bir odyolog desteği ile işitme cihazı/koklear implant kontrollerinin yapılması ve eş zamanlı olarak bir ergen psikoloğu ile çalışılması, bireyin sağlıklı bir kimlik geliştirmesi için elzemdir.

Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2024 Ekim Sayısında