Ergen Ebeveyni Olmak
“Ergenlik bireyin kendini bulma yolculuğudur. Kendini ve kimliğini keşfetme sürecinde olan bireyin bu dönemde öz farkındalığı da gelişir. Değerlerini, ilgi alanlarını, yeteneklerini ve hedeflerini daha iyi anlamaya başlayıp kariyer planlarını oluşturur.”
Gülşah Çidem
Rehber Öğretmen, Profesyonel Koç – (@gulsahcidemkocluk)
Ergenlik dönemi, bireyin fiziksel, duygusal ve psikolojik olarak değişimlere uğradığı bir süreçtir. Ergenler, hızla büyüyen ve değişen bedenlerine uyum sağlarken duygusal olarak daha karmaşık hale gelirler. Kendilerini ve çevrelerini anlamaya çalışırken sık sık duygusal dalgalanmalar yaşayabilirler.
Kendini Bulma Yolculuğu ve Beyin Gelişimi
Ergenlik, bireyin kendi kimliğini keşfettiği bir dönemdir. Kişisel yaşam planını oluştururken bağımsızlık duygusunu çok yoğun bir şekilde yaşar. Bu dönemde ergen; düşünce alanında, öğrenme yetilerinde, sanatsal yaratıcılıkta ve sosyalleşmede akıl almaz gelişimler gösterir.
Biyolojik olarak beynin karar verme, planlama, düzenleme ve dürtü kontrolü gibi yetileri prefrontal korteks (önalın) bölgesinde gelişir. Ancak ergenlik sürecinde olan bireyin önalın bölgesi henüz tam olarak gelişmediği için bazen tutarlılıktan uzak, hızlı ve tehlikeli kararlar alması, sınırları zorlayan davranışlar sergilemesi onun için oldukça doğaldır. Ergen bedeni ve beyni, tam kapasite çalışan bir fabrika gibidir.
Sosyal Statü ve Akran İlişkileri
Yetişkinliğe adım atılan bu dönemde ergen, dış dünyaya açılma isteğini her zamankinden daha yoğun hisseder. Aşırı sosyalleşme, aidiyet duygusu ve sosyal statü kazanma dürtüsü neredeyse bir varoluş biçimine dönüşür. En önemli meseleleri akran ilişkileridir.
Görülme, duyulma ve anlaşılma dürtüsüyle, bazen kendisine zarar verebilecek risk grubundaki akranlarıyla tehlikeli davranışlarda bulunabilir. Özellikle sağlıklı sınırlara sahip olamayan gençlerde, yaşamlarında iz bırakan olumsuz deneyimler yaşamaları kaçınılmazdır.
Ebeveynlerin Dönüşümü ve İletişim
Evin içinde hızla büyüyen bir ergen çocuğa sahip olmak, tüm ailenin de değişim ve dönüşümünü içinde barındırır. Çocuğunun büyümesine eşlik etmek ve onunla uyumlanmak anne babalar için bazen zorlayıcı olabilir. Ancak bu kişilik virajında gençler; destekleyici tutum sergileyen, güvenli bir psikolojik alan sunan yetişkinlere ihtiyaç duyarlar.
Ergenlerin beklentileri şunlardır:
- Yargılanmamak ve kıyaslanmamak,
- Baskıcı ve cezalandırıcı tutumlardan uzak durulması,
- Oldukları gibi kabul görmek,
- Kendi yaşamlarında inisiyatif kullanabilmek.
Sevgi Depolarını Dolu Tutmak
Ergen ebeveyni olmak; biraz sabır, bolca SEVGİ, şefkat ve anlayış gerektiriyor. Anne babasını her koşulda yanında hisseden, hatalar yapmasına fırsat verilen genç, kendi yaşamının değişim mimarı olabilir.
Unutmamalıyız ki; çocuklarımız çoğunlukla bizi dinlemez, bizi izlerler. Bu yüzden doğru rol model olmaya gayret etmeliyiz. Büyüyen ve değişen çocuklarınızla yeniden tanışın, yeniden bağ kurun ve hangi yaşta olurlarsa olsunlar sevgi depolarını hep dolu tutun.
Sevgiler..
Gülşah Çidem
Rehber Öğretmen, Profesyonel Koç
NOT: Ergenlik dönemindeki prefrontal korteks gelişimi tamamlanana kadar görülen dürtüsel davranışlar biyolojik bir sürecin parçasıdır. Ancak bu durum; madde kullanımı, kendine zarar verme veya ağır riskli davranışlara dönüşüyorsa, sadece ebeveyn desteği yeterli olmayabilir. Bu gibi durumlarda bir ergen psikiyatristi veya rehberlik uzmanı eşliğinde profesyonel bir yol haritası çizilmelidir.
Yazının Tamamı Koru Coaching Magazine 2024 Ekim Sayısında
0 yorum